Sevilla Rock Art Trail

Eén van de hoogtepunten van onze roadtrip door Zuid Afrika was het wandelen van de Sevilla Rock Art Trail. Het gaat hier om een 5 km lange wandeling (heen, en dus ook weer 5 km terug) die de bezoeker langs negen ‘sites’ leidt waar ‘kunst’ te zien is gemaakt door de San, één van de oorspronkelijke bevolkingsgroepen van Zuid Afrika. Zij leefden duizenden jaren verspreid over een groot gebied, en de Sevilla Trail bevindt zich op zo’n 35 km van Clanwilliam, midden in de Cederberg Mountains. Een prachtig gebied waar veel Capetonians (Kaapstadters) hun vakantie vieren. Het gebied waar de Trail door heen loopt kenmerkt zich door uitgestrekte wilde open vlaktes bedekt met fynbos, afgewisseld met de beroemde zandstenen rotsen waar de Bushman (San) hun schilderkunst  uitbundig konden tonen. In dit gebied vindt je prachtige rotspartijen met de meest grillige vormen, diepe kloven en verborgen grotten, sommige zelfs met kristalheldere poelen waar je in kunt zwemmen (hebben wij niet gezien, maar heb ik me laten vertellen). Als we voor een van de vele schitterende tekeningen staan laat ik mijn fantasie de vrije loop.

/Ui (San voor ‘hemel’  of ‘ boven’) is vanochtend vroeg met zijn vader gaan jagen, maar de jacht had helaas niets opgeleverd. Samen met een paar andere stamleden hadden ze de hele ochtend een wilde zebra achtervolgt, maar uiteindelijk hebben ze hem niet te pakken gekregen. /Ui was daar teleurgesteld over, maar zijn vader /Han (San voor ‘ licht’) wees hem daarover terecht. Hij klikte dat de Goden hen niet gunstig gezind waren die ochtend en het oordeel van de Goden mag je nooit in twijfel trekken. Gelukkig voor de stam hoeven ze geen honger te lijden. De vrouwen hebben in de omgeving van de grot voldoende planten, bessen en knollen gevonden om te eten en aan water al helemaal geen gebrek. /Medicijnman heeft de grot speciaal uitgekozen om zijn waterval die achterin klettert. /Medicijnman had geklikt dat hij nog nooit zo’n goed onderkomen voor de stam had gevonden. Want naast het water had de grot ook een grote overhangende zuil als een soort dak waardoor ze ook als het regende of hard waaide buiten konden zitten. En door de oeroude olijfbomen, afgewisseld met de grote Cederbomen voor de opening voelde hij zich enorm beschermd tegen de wilde beesten die vooral ’s-avonds en ’s-nachts de omgeving onveilig maakten. /Ui wilde de rest van de dag een beetje luieren, maar daar stak zijn vader een stokje voor. /Han kon hele mooie tekeningen maken en toen /Ui voorbij hun kampvuur liep zag hij dat zijn vader bezig was om kleuren te maken. Hij had bruine klei vermengd met het vet van de antilope die ze een tijd geleden hadden gedood. Daar wilde vader nu een poeder van maken met zijn maalstenen. Dat was een tijdrovende en inspannende klus en dus klikte hij naar /Ui om mee te helpen. Normaal zou /Han er dan vooral op letten dat /Ui zijn opdrachten goed uitvoert, maar vandaag is hij iets bijzonders van plan. Hij wil een tweede kleur maken omdat hij een aantal mineralen heeft gevonden die ijzeroxide bevatten. Wanneer je dat maar lang genoeg maalt, mengt met bloed en verhit dan ontstaat er een dieprode  kleur die heel goed hecht op de wand. En dat is nodig klikt zijn vader, want we gaan een paar mooie tekeningen maken. /Ui heeft een hekel aan het maken van de kleuren, maar vindt het prachtig als hij, zoals wel vaker, zijn hand mag verven op de rotswand.

Wanneer na een paar uur alle voorbereidende werkzaamheden zijn voltooit klikt /Han alle stamleden bij elkaar. Het maken van tekeningen is een bijzondere gebeurtenis die door de hele stam wordt bijgewoond. /Ui mag samen met zijn vriendje een hand verven met de bruine klei, maar iets verderop gaat zijn vader aan de slag met het mineralen poeder. Als een eerbetoon aan de belangrijkste jager van de stam tekent hij hem met zijn pijl en boog waarmee hij de antilope heeft gedood. Als /Ui naar de jager kijkt ziet hij dat deze luid zijn goedkeuring klikt, meer dan tevreden over het resultaat.

Maar daar laat vader het niet bij. Geïnspireerd door de vrouwen en meisjes van de stam die allemaal voor de ingang van de grot dansend blijk geven van hun vertrouwen in de Goden, verft vader er lustig op los. Ze worden alle zeven vereeuwigd op steen. Vader lacht, staat op en begint aan de jachtdans, eerst langzaam en dan steeds sneller, op het ritme van de hartkloppingen. Al snel volgen meer mannen en niet lang daarna danst de hele stam er lustig op los.

Tsja, het is uiteraard maar fantasie, maar volgens een aantal vooraanstaande antropologen zou dit zomaar echt gebeurd kunnen zijn.

Eenmaal weer terug in bewoond gebied genieten we na met een heerlijk ontbijt, klaargemaakt door de eigenaresse van het gebied. Zij vertelde o.a. over de wetenschappers die dit gebied regelmatig bezoeken en over het unieke karakter er van. Maar ook dat deze  ecologen, speleologen, antropologen en nog wat andere logen, bang zijn dat al dit cultureel erfgoed verloren dreigt te gaan als het zo vrij beschikbaar is als op deze trail. Bezoekers hebben de neiging, zegt ze, om een klein stukje rots mee te nemen, als een origineel aandenken thuis, of om wat graffiti ernaast te spuiten. “Kijk mij nou eens ook een goeie kunstenaar zijn!” En dan denk ik what the fuck bezielt dit soort mensen. Ik vrees dat ik me altijd wel zal blijven verwonderen over dingen. Is het niet ten goede dan is het wel ten kwade. Helaas, het is niet anders, ik kan de wereld jammer genoeg niet in mijn eentje veranderen. Maar een verhaaltje erover schrijven kan ik wel. Laat ik dat dan maar doen, bij deze!