Kenilworth Upper

Nagenoeg dagelijks wandel ik mijn rondje. Nou ja, niet zomaar wandelen, want er wordt in stevige pas doorgestapt gelardeerd met enige korte maar hevige sprintjes (en hevig dan ook weer niet te serieus opvatten want de stramheid van mijn ledematen houden bepaald geen gelijke tred met mijn biologische leeftijd). Ik weet de omgeving waar ik loop zelfs na bijna drie maanden wandelen nog steeds zeer goed te waarderen. Ik heb het dan ook niet over zomaar een buurt, nee, we praten dan over Kenilworth Upper. Ik heb het even gevraagd aan mijn nieuwe vriend Chat (GPT) en die komt met de volgende omschrijving van de buurt:

“Kenilworth Upper, in Cape Town's Southern Suburbs, is known for its tranquil, leafy environment and rich history. It features spacious homes, beautiful gardens, and a mix of Victorian and Edwardian architecture. The area is home to the historic Kenilworth Racecourse, the oldest in South Africa, and the Kenilworth Racecourse Conservation Area, which preserves unique Sand Fynbos vegetation”.

 En Chat overdrijft niet, want het is een heerlijke omgeving om in te wandelen. Het is elke dag weer genieten van de schitterende bomen en planten die de lommerrijke lanen omgeven. Met name de Agapanthus (oftewel Lily of the Nile) springt er qua kleur en bloei uit. Hele straten en lanen staan er vol mee. Een andere soort die de moeite van het noemen waard is, is de prothea, een typische Zuid Afrikaanse plant die hier ook zomaar langs de kant van de weg te vinden is. Soms waan je je overigens ineens in Azië door de hoeveelheid palmbomen en andere exotica in een tuin. Echt heel bijzonder.

Dat dit deel van Kenilworth de achternaam ‘Upper’ mee heeft gekregen komt waarschijnlijk niet alleen door de prachtige huizen die er staan (zonder overdrijven durf ik rustig te stellen dat 80% of meer van alle huizen tenminste een miljoen euro of meer moeten opbrengen en dat mag voor Nederlandse begrippen dan weliswaar niets bijzonders zijn, voor Zuid Afrikaanse standaard is dat immens! ) en dus heb je het al snel over een upperclass die deze huizen bewonen. De naam ‘Upper’ komt ook ongetwijfeld doordat de wijk letterlijk hoog gelegen is, aangebouwd tegen de hellingen van Table Mountain en dát zorgt er weer voor dat mijn vroege sportieve uitspattingen een extra dimensie krijgen. De straten en lanen zijn namelijk aan de behoorlijk stijle kant, wat een extra inspanning vraagt.

En dan zijn er tijdens deze sportieve ochtend sessies natuurlijk altijd dingen die opvallen. Vaak onschuldige, ongetwijfeld cultuurgebonden verschillen tussen de zwarte en de witte mensen die de wijk bevolken. Ik kan het trouwens met een gerust hart over zwart en wit hebben (overigens is er ook nog ‘gekleurd’ maar die spelen in dit verhaal even geen rol) omdat dat in ZA volkomen geaccepteerde termen zijn die door iedereen worden gebezigd.

Wanneer ik wandel doe ik dat altijd tegen het verkeer in, dus hier in ZA loop ik aan de rechterkant van de weg zodat ik het mij tegemoet komende verkeer goed in de gaten kan houden. Na enige tijd begon het mij op te vallen dat in de minder drukke wijken van de stad nagenoeg alle witte bewoners dezelfde gewoonte hebben als ik, maar de zwarte bewoners lopen voor een groot deel met het verkeer mee. In eerste instantie valt dat niet zo op (althans wel dat er mensen zijn die met het verkeer mee lopen, maar niet dat dit ook met kleur te maken heeft), maar naarmate je hier langer bent en dezelfde straten en lanen doorkruist beginnen dit soort dingen op te vallen.

Een andere bijzonderheid die pas na langere tijd tot je doordringt is het opzij gaan. En dan doel ik op tegemoetkomend autoverkeer. Ik heb altijd van mijn vader geleerd om met de auto met een relatief grote bocht om wandelaars en fietsers heen te gaan, want als ze om wat voor reden ineens van hun lijn afwijken dat is er nog voldoende ruimte om te kunnen ontwijken. Nu viel mij op dat sommige auto’s dat hier ook doen, maar andere niet. Toen dat eenmaal tot me doordrong ben ik er op gaan letten wat voor bestuurders het zijn die geen ruimte laten, en wat blijkt. Het bleken zonder uitzondering allemaal zwarte bestuurders te zijn, terwijl nagenoeg alle witte bestuurders een bochtje maken. Daar ga ik verder geen cultureel antropologische studie van maken, maar het is wel bijzonder.

In een wijk als Kenilworth Upper is het overigens volkomen normaal dat ieder huishouden één of meerdere honden heeft. Het zijn grote premisses en honden schrikken nu eenmaal af, vooral voor mensen die het hebben gemunt op andermans eigendom (en dat zijn er in ZA helaas nogal wat). En na bijna drie maanden rondstappen in deze mooie wijk zou je toch mogen verwachten dat je de nodige eigenaren tegenkomt die hun hond aan het uitlaten zijn, want niet alle honden lopen de hele dag lekker buiten te ravotten binnen de beschermende muren van baasjes eigendom. Maar niets van dat alles. Ik ben geen baasje tegen gekomen. Het zijn alleen de zwarte werknemers die de straten bevolken om de honden hun poepje en plasje te laten doen.

Dat neemt niet weg dat ik onderweg probeer iedereen zo enthousiast mogelijk te begroeten. Maar ook dat gaat hier dan net weer even anders als thuis. Daar wordt standaard over en weer “mogge” gezegd met alle mogelijke intonaties, maar daar kom je hier in ZA niet mee weg. Wanneer ik ‘morning!” zeg dan zegt de ander “good morning, how are you”. Daar hoort dan een vraagteken achter, maar menige keer is het ook een uitroepteken. En dan hoor ik weer te zeggen “good, and you?” waarna de ander uiteindelijk eindigt met iets van “fine” of “oke”. Al met al een heel ritueel waar ik best ff aan heb moeten wennen. En nog steeds geef ik niet altijd het sociaal wenselijke antwoord, zo diep is dat “mogge/mogge” zeggen blijkbaar geïncorporeerd.

Dat dit overigens ook wel eens uit de hand kan lopen heb ik ook inmiddels al een keer ervaren. Op een van mijn ochtend wandelingen kruiste mijn pad zich met dat van een zwarte man die achter een winkelwagentje liep. Negen van de tien keer gaat het dan om een zwerver die de vuilnisbakken afstruint voor iets eetbaars of ander waardevols. Als het al niet aan het wagentje te zien is, dan tenminste wel aan de kleding. Ze noemen dat hier een wandersuite, (h)eerlijke naam voor een stel lompen. Maar bij deze meneer viel me dat niet direct op. Zijn wagentje was leeg en hij was best fatsoenlijk gekleed.

“Morning boss, how’re you?” Toen had een lichtje moeten gaan branden, want niemand zegt meer ‘boss’ tegen een blanke wandelaar, behalve sommige delivery boys én zwervers als ze iets van je willen.

“Good and you?”

“I’m fine, you have something for me?” Maar dat laatste was zo onduidelijk uitgesproken dat ik hem niet goed verstond, waarschijnlijk ook mede vanwege mijn ‘oortjes’ die ik in had. Ik dacht iets te horen van “sun blings, of nie”. Dat laatste had zomaar Afrikaans kunnen zijn, dus ook weer niet zo heel raar dat ik zo’n soort vertaling maakte.

Omdat ik, om vaak voordehand liggende veiligheidsredenen tijdens mijn wandeling geen praatje met iemand ga maken, vraag ik dus niet wat hij precies zegt en roep in plaats daarvan “good!” en loop vervolgens door. Ik heb absoluut niet door dat hij zichzelf met karretje en al omdraait en achter me aan begint te lopen. Ik loop in flink tempo door, hellingen op en af en soms hardlopend, totdat ik een snelweg moet oversteken. Rechts, links, rechts kijken en zodra er een gaatje is in vliegende vlucht de weg over, vervolgens een trap af om daarna oefeningen te doen in een rustige laan met een mooi grasveld. Bij een van de oefeningen moet ik een stevige bekken draai maken en kan ik dus achter me kijken. En wat schetst mijn verbazing, de man met het karretje staat midden op de weg met een grote grijns op zijn gezicht rustig te wachten totdat ik klaar ben met mijn oefeningen. Ik vraag me af waar het fout gegaan kan zijn, wat ik hem mogelijk beloofd heb, of in ieder geval wat hij heeft begrepen aan beloftes, maar ik kan niets bedenken. Ik gebaar naar hem dat ik niet begrijp waarom hij daar staat en vraag me tegelijk af hoe het mogelijk is dat hij me zo snel gevolgd is, de hellingen, de snelweg over, de trap af en dat alles met zijn winkelwagentje aan de hand. De man lacht me vrolijk toe en gebaart dat ik rustig door kan gaan met mijn bezigheden. Maar daar voel ik niets meer voor. Ik moet deze man kwijtraken, dus stop ik en begin ik aan een hardloop gedeelte die absoluut niet ingepland was. Ik loop voor mijn doen nu echt heel hard en blijf aan het einde van een straat uit staan puffen. Ik durf niet achterom te kijken maar ben er vrij zeker van dat ik hem nu we kwijt ben. Een smal paadje langs de weg biedt uitkomst. Er kan maar één persoon tegelijk op lopen en het gaat ook nog eens stijl naar boven en daarna weer neerwaarts. Aan het eind van het pad voel ik me veilig genoeg om een blik over mijn schouders te werpen en godverdegodver nog aan toe, hij komt ook met zijn karretje het smalle paadje afgelopen. Ik ben het nu echt zat, draai me om, stop mijn ‘oortjes’ weg en roep hard “fuck off man, or I call the police”. Zijn grijns verdwijnt als sneeuw voor de zon en hij kijkt me dreigend aan. Hij doet een paar stappen in mijn richting en blijft dan weer staan. Als dat is om me bang te maken heeft hij het mis. Inmiddels heb ik wel ingeschat dat hij het qua sterkte niet van me gaat winnen, maar je weet natuurlijk nooit wat hij onder zijn kleren heeft verstopt. Een mes is zo getrokken. Dus ik roep nog een keer hard “fuck off” en daarna “police”. Dat is voor hem blijkbaar dan toch voldoende om te blijven staan terwijl ik weg loop. Maar dit keer hou ik hem goed in de gaten. Ik neem heel bewust een andere weg naar huis. Bochtje links, omkijken, niemand. Bochtje rechts, weer omkijken, nog steeds niemand. En na nog een paar bochten en een flinke spurt waan ik me veilig genoeg om koers te zetten naar huis. Zou hij verwacht hebben dat ik hem thuis had uitgenodigd? Dat hij een stevige maaltijd van me zou krijgen? Ligt dat nou aan mij, of … ? Eenmaal weer thuis bedenk ik me met een glimlach dat zelfs een stukje wandelen in Kenilworth Upper tot bijzondere confrontaties kan leiden.